Jet Yakıtı Sıkıntısına Karşı Hazırlıklar Devam Ediyor
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, bu hafta hava yollarına yönelik jet yakıtları hakkında bir rehberin yayımlanacağını duyurdu. Itkonen, jet yakıtı arzında yaşanabilecek sorunlara karşı hazırlıkların sürdüğünü ve kimsenin bu krizin ne kadar süreceğini tahmin edemediğini belirtti. Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında, Avrupa'da jet yakıtı sıkıntısına dair önemli açıklamalarda bulundu.
Şeffaflık Eksikliği ve Bilgi Paylaşımı
Itkonen, Avrupa'da petrol krizi durumunda veri toplamak için standart bir sürecin bulunmadığını ifade etti. Özellikle petrol ürünleri konusunda farklı aktörlerin stok bilgilerinde bir şeffaflık eksikliği olduğuna dikkat çekti. “Son derece istikrarsız bir jeopolitik durum mevcut,” diyen Itkonen, AB Komisyonu'nun üye ülkelerin ne kadar yakıt stokuna sahip olduğunu tam olarak bildiğini söyledi. Krizin başlamasından bu yana üye ülkeler, sektör temsilcileri, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve diğer paydaşlarla haftalık olarak görüşmeler yapıldığını vurguladı.
Ticari ve Stratejik Stoklar Arasındaki Farklar
AB içindeki bilgi paylaşım mekanizmasının etkin çalıştığını ve bu durumun ek şeffaflık sağladığını açıkladı. Ticari stoklar ile stratejik stoklar arasındaki farkları da açıklayan Itkonen, “Şu anda ağırlıklı olarak ticari jet yakıtı stoklarıyla ilgili birçok haber mevcut. Hava yolları ve diğer ilgili aktörlerden bilgi alıyoruz, ancak bu bilgileri vermek veya paylaşmak zorundalar demek doğru olmaz,” dedi. Üye ülkelerin ve şirketlerin jet yakıtı stokları hakkında bilgi açıklamanın AB Komisyonu'nun görevi olmadığını, ayrıca stratejik petrol stoklarıyla ilgili özel sözleşmelere erişimlerinin bulunmadığını belirtti.
Krizin Süresi Belirsiz
Itkonen, “Kimse bu durumu ne kadar süreceğini bilmiyor. Bu nedenle yapabileceğimiz en iyi şey, her türlü olasılığa hazırlanmaktır,” şeklinde konuştu. Üye ülkelerle yakın iş birliği ve koordinasyonun önemine işaret eden Itkonen, jet yakıtı krizi ile ilgili hazırlıkları sürdüreceklerini belirtti.
Piyasalardaki Belirsizlikler
Avrupa, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların aksaması nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatlarının hızla arttığı bir dönemden geçiyor. Jet yakıtı fiyatları, geçen yılki seviyelerine göre iki katından fazla bir artış gösterdi. AB rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabilmektedir. Kalan kısım ise çoğunlukla Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal edilmektedir.
Hava Yolu Şirketlerinin Tepkileri
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, geçtiğimiz ay Avrupa'nın kısa süre içerisinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Bu süreçte, Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içindeki 160 uçuşunu iptal edeceğini açıkladı. Benzer şekilde, Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları sebebiyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Lufthansa, ayrıca jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Düşük maliyetli havayolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
Kaynak: Ekonomi Dünya
