Hürmüz Boğazı, son günlerde yaşanan ateşkesin ardından ticari gemi geçişlerinde gözle görülür bir azalma yaşanıyor. 8-12 Nisan tarihleri arasında kaydedilen verilere göre, toplamda 55 ticari gemi bu boğazdan geçiş yaptı ve bu gemilerin 29'unun yüklü olduğu belirlendi. Bu süreçte 11 Nisan'da gerçekleşen en yoğun trafik, 14 geminin geçişi ile dikkat çekti. O tarihte, 2 milyon varil Irak ham petrolü ve 2 milyon varil Suudi Arabistan ham petrolü taşıyan 3 büyük tanker de bu geçişler arasında yer aldı.
Stratejik Öneme Sahip Hürmüz Boğazı'nda Belirsizlik Devam Ediyor
Hürmüz Boğazı, küresel ticaret açısından son derece stratejik bir konumda bulunuyor ve bu nedenle burada yaşanan belirsizlikler piyasalarda tedirginlik yaratıyor. ABD ve İran arasındaki müzakereler, Pakistan'da devam ederken, iki tarafın Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda birbirine rest çekmesi dikkat çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump, donanmasının boğazı kullanmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını açıkladı. Bu durum, ateşkes sonrası çatışmaların yeniden alevlenebileceği kaygılarını artırdı.
İran'dan Tepkiler Geldi
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Trump'ın açıklamalarını sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda eleştirerek, bu ifadelerin “gerçeklikten uzak ve bir blöf” olduğunu savundu. Azizi, bu tür bir girişimin savaş olarak değerlendirileceğini ve İran'ın buna karşılık verebileceğini belirtti. Ayrıca, henüz kullanılmayan bazı kartların da masaya konabileceği uyarısında bulundu.
Ateşkes Sonrası Trafikte İyileşme Olmadı
Ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinde belirgin bir iyileşme yaşanmadığı gözlemleniyor. 1-27 Şubat tarihleri arasında günlük ortalama 129 gemi geçiş yaparken, savaşın başlamasıyla bu sayı %90’dan fazla gerileyerek 8-12 Nisan'da sadece 55'e düştü. Bu geçişlerin büyük bir kısmını İran bağlantılı ham petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler oluşturdu. Bu gemilerin çoğu, İran'ın limanlarından hareket ediyor.
Petrol Piyasasında Belirsizlikler Artıyor
Danimarka merkezli yatırım firması Küresel Risk Yönetimi'nin Araştırma Başkanı Arne Lohmann Rasmussen, son durumu değerlendirirken, Pakistan'daki barış görüşmelerinin başarısız olmasının ardından müzakerelerin yeniden başlamasının zor göründüğünü belirtti. Rasmussen, ateşkesin sürüp sürmeyeceğinin belirsizliğini koruduğunu ifade etti. Trump'ın, Hürmüz Boğazı üzerinden İran ile bağlantılı trafiği engelleyeceği yönündeki açıklamasının gerekçesinin net olmadığına dikkat çekti. Buna ek olarak, bu adımın, İran üzerindeki baskıyı artırmayı amaçlayabileceği gibi, Çin’in İran ile bir anlaşmaya varmasını sağlamaya yönelik bir strateji de olabileceği düşünülüyor.
Fiziksel Arz Sıkıntısı İşaretleri Beliriyor
Rasmussen, petrol piyasasının giderek sıkılaştığını ve özellikle jet yakıtı alanında arz sıkıntısının arttığını belirtti. Piyasanın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını fiyatlamaya başladığı, ancak bu senaryonun artık daha ileri bir tarihe ertelendiği yorumunu yaptı. Ayrıca, İran'ın Babu'l Mendeb Boğazı'nı kapatma girişiminin bir sonraki tırmanma adımı olabileceğini ifade etti. Bu durum, Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı bypass etmesini zorlaştırabilir.
Kaynak: Ekonomi Dünya
