Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve bunun sonucunda İran'ın gerçekleştirdiği misillemelerin, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini olumsuz etkilediğini belirterek, bu önemli geçiş yolunda güvenli ve normal geçişlerin bir an önce sağlanması gerektiğini vurguladı.
Vang, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile gerçekleştirdiği görüşmede, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut durum hakkında değerlendirmelerde bulundu. Bu bağlamda, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenli geçişin yalnızca Çin'in değil, tüm uluslararası topluluğun ortak bir kaygısı olduğunu dile getirdi. “Çin, ilgili tüm tarafların bu acil çağrıya yanıt vermesini umuyor,” ifadelerini kullandı.
Çinli Bakan, bölgedeki durumun savaşa ve barışa yönelik kritik bir dönüm noktasında olduğunu belirterek, çatışmaların sona ermesinin zorunluluğunu vurguladı. Savaşın yeniden başlamasının ise kesinlikle kabul edilemeyeceğini ifade etti. Nükleer sorunlarla ilgili olarak, İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü takdir ettiklerini ve nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkını tanıdıklarını söyledi. Ayrıca, Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahip olduğunu belirterek, İran ile Körfez ülkeleri arasında dostane ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini savundu.
Vang, bu bağlamda, bölge ülkelerinin ortak çıkarlarını koruyabilecekleri ve birlikte kalkınma hedeflerine ulaşabilecekleri bir barış ve güvenlik mimarisinin inşa edilmesine destek verdiklerini ifade etti. Gerilimlerin azaltılması, çatışmaların sona erdirilmesi ve barış görüşmelerinin başlatılması için ülkesi tarafından sağlanacak desteğin devam edeceğini vurguladı. Orta Doğu’da barış ve huzurun sağlanması için daha aktif bir rol oynamak istediğini de dile getirdi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, savaşın başlamasından bu yana ilk kez Çin’i ziyaret etti. Önceki dönemlerde, mart ayında iki kez telefonda görüştüğü Vang ile yüz yüze görüşme fırsatı bulmuştu. Çin'in, ABD ile İran arasında ateşkes sağlanması üzerine yürütülen müzakerelerde İranlı yetkilileri ateşkes için teşvik ettiği iddia edilse de Pekin yönetimi bu bilgiyi doğrulamaktan kaçınmıştı. Erakçi'nin ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump’ın önümüzdeki hafta Çin'e yapacağı ziyaret öncesinde gerçekleşmesi bakımından dikkat çekici bir zamanlama ile gelmiş oldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle büyük ölçüde kesintiye uğradı. Bu önemli geçiş hattı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran bir güzergah konumunda. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %25'ini, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin %20'sini ve gübre ticaretinin %30'unu taşıyor. Çin, ithal ettiği petrolün %45'ini ve sıvılaştırılmış doğal gazın %30'unu Hürmüz Boğazı üzerinden temin ediyor. Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde sorunlara yol açarken, petrol fiyatlarında da artışa neden olmuştur. ABD Donanması, İran ile Pakistan'da gerçekleştirilen ilk müzakere sürecinin başarısız olmasının ardından Hürmüz Boğazı'nı abluka altına almıştı.
Kaynak: Ekonomi Dünya
